کوه کلنگ و تاسیسات زیر زمینی ایران
کوه کلنگ یا «کوه کلنگ گزلا» (Pickaxe Mountain) یکی از بحثبرانگیزترین تأسیسات زیرزمینی ایران است که در نزدیکی تأسیسات هستهای نطنز در استان اصفهان قرار دارد. این کوه با ارتفاع ۱٬۶۰۸ متر در رشتهکوه زاگرس واقع شده و حدود دو کیلومتر با مجتمع غنیسازی نطنز فاصله دارد.
🔍 کوه کلنگ کجاست و چرا اهمیت دارد؟
کوه کلنگ در استان اصفهان، در فاصله حدود ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران و نزدیک به شهرستان نطنز قرار گرفته است. این منطقه بخشی از رشتهکوه زاگرس مرکزی محسوب میشود و به دلیل وجود تأسیسات زیرزمینی، به یکی از حساسترین نقاط ایران تبدیل شده است.
اهمیت این مجموعه به دلیل سه عامل اصلی است:
| عامل | توضیح |
| موقعیت استراتژیک | نزدیکی به تأسیسات هستهای نطنز و قرارگیری در دل کوه |
| عمق زیاد | تخمین زده میشود سالنهای اصلی بین ۸۰ تا ۱۰۰ متر زیر سطح کوه باشند |
| ابهام درباره کاربری | بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون به این مجموعه دسترسی نداشتهاند |
🏗️ تاریخچه ساخت و کاربری احتمالی
ساخت این مجموعه پس از انفجار سال ۲۰۲۰ در سالن مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته نطنز آغاز شد. علیاکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد که ایران تأسیساتی «مدرنتر، وسیعتر و کاملتر» را در دل کوهی در نزدیکی نطنز خواهد ساخت.
کاربریهای احتمالی مطرحشده:
- مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته (روایت رسمی ایران)
- غنیسازی اورانیوم در یک سایت مخفی و ایمنشده
- نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده (تا ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد)
- فعالیتهای متالورژی و فرآوری فلز اورانیوم
بر اساس تصاویر ماهوارهای، این مجموعه دارای دو جفت تونل ورودی در سمت شرق و غرب است و عملیات حفاری از پاییز ۲۰۲۰ آغاز شده و در سال ۲۰۲۱ شدت گرفته است.
🎯 چرا ترامپ تهدید به حمله به کوه کلنگ کرد؟
دونالد ترامپ جنایتکار، رئیسجمهور آمریکا، در تیر ۱۴۰۵ چند بار تهدید کرد که این محل را هدف قرار خواهد داد و گفت بهزودی و «بهشدت» به این منطقه حمله خواهد شد.
دلایل توجه آمریکا به این مجموعه:
- عمق زیاد و استحکام بالا: این مجموعه در دل سنگهای گرانیتی سخت حفر شده و حتی بمبهای سنگرشکن مانند GBU-57 نیز ممکن است نتوانند آن را نابود کنند
- نبود دسترسی بازرسان: آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون امکان بازرسی از این مجموعه را نداشته است
- احتمال انتقال تجهیزات حساس: برخی گزارشها حاکی از انتقال هزاران سانتریفیوژ و ذخایر اورانیوم به این مجموعه است
🛡️ واکنش ایران و ابهام راهبردی
ایران بهطور رسمی درباره ماهیت تأسیسات کوه کلنگ واکنش نشان نداده و دشمن را در یک «ابهام راهبردی» قرار داده است. مقامات ایرانی اعلام کردهاند که تا زمانی که مواد هستهای وارد یک مرکز نشده باشد، آن محل لزوماً تأسیسات هستهای تحت پادمان محسوب نمیشود.
نکته مهم: تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای ایران، فعالیتهای ساختوساز در کوه کلنگ افزایش یافته و دیوارهای امنیتی بتنی در اطراف آن ساخته شده است.
❓ سوالات متداول درباره کوه کلنگ
کوه کلنگ در کدام استان است؟
کوه کلنگ در استان اصفهان، در نزدیکی شهرستان نطنز و در فاصله حدود دو کیلومتری جنوب تأسیسات هستهای نطنز قرار دارد.
چرا به آن کوه کلنگ میگویند؟
نام کامل آن «کوه کلنگ گزلا» است و در رسانههای انگلیسیزبان به «Pickaxe Mountain» (به معنای کوه کلنگ) ترجمه شده است.
آیا بازرسان آژانس به این مجموعه دسترسی دارند؟
خیر. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، بارها اعلام کرده که آژانس تاکنون امکان بازرسی از این مجموعه را نداشته است.
آیا ایران فعالیت هستهای در کوه کلنگ دارد؟
ایران رسماً اعلام کرده که این مجموعه برای تولید و مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته ساخته شده است. با این حال، تحلیلگران غربی احتمال کاربردهای دیگری مانند غنیسازی اورانیوم را نیز مطرح کردهاند، اما هیچ مدرک مستقلی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد.
جمعبندی:
کوه کلنگ به یکی از مهمترین و مرموزترین تأسیسات زیرزمینی ایران تبدیل شده که به دلیل عمق زیاد، استحکام طبیعی و ابهام درباره کاربری، در مرکز توجه آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. با وجود تهدیدات مکرر ترامپ برای حمله به این مجموعه، کارشناسان نظامی معتقدند که به دلیل عمق زیاد و پوشش سنگی، هدف قرار دادن آن بسیار دشوار است.
